Yivli kaplin nasıl çalışır?
Boru uçlarına, uçtan belirli bir mesafede çevresel bir yiv (kanal) açılır. İki borunun ucuna bir kauçuk conta geçirilir; conta iki borunun birleşim yerini kapatır. Ardından iki parçalı kaplin gövdesi contanın üzerine yerleştirilir ve gövdenin içindeki tırnaklar boru yivlerine oturur. Cıvatalar sıkıldığında kaplin boruları birbirine kilitler, conta da sızdırmazlığı sağlar.
Rijit ve esnek kaplin farkı
| Özellik | Rijit kaplin | Esnek kaplin |
|---|---|---|
| Bağlantı | Boruları sabit, kaynaklı gibi tutar | Sınırlı açısal ve eksenel harekete izin verir |
| Kullanım | Düz hatlar, mekanik oda, vana bağlantıları | Titreşim, ısıl genleşme, deprem hareketleri olan yerler |
| Mesnet ihtiyacı | Daha az | Daha fazla kılavuz ve mesnet gerekir |
Esnek kaplinler küçük hareketleri alabilir, ancak büyük ısıl uzamalar için kompansatör kullanılmalıdır.
Yivli sistem parçaları
- Yivli boru: Ucuna yiv açılmış çelik boru. Yiv, makaralı yiv açma (roll groove) veya talaşlı yiv açma (cut groove) yöntemiyle açılır.
- Yivli fittingsler: Dirsek, te, redüksiyon, kep gibi uçları yivli bağlantı parçaları.
- Mekanik te (saddle): Ana boruya delik açılıp üzerine kelepçelenerek branşman çıkışı alınan parça.
- Yivli flanş adaptörü: Yivli boruyu flanşlı vana veya pompaya bağlamak için.
- Yivli vanalar: Yivli kelebek vana, çek valf ve alarm vanaları.
Yivli bağlantının avantajları
- Kaynak gerekmediği için montaj hızlıdır ve sıcak işlem (yangın riski) yoktur.
- Söküp takmak kolaydır; bakım ve tadilatta zaman kazandırır.
- Esnek kaplinler titreşim ve deprem hareketlerinin bir kısmını alır.
- Galvanizli borularda kaynak yapılmadığı için kaplama bozulmaz.
Montajda dikkat edilecekler
- Yiv ölçüsü ve boru et kalınlığı kaplin üreticisinin tablosuna uygun olmalıdır.
- Contaya üreticinin önerdiği kaydırıcı uygulanmalı, conta katlanmamalı veya kesilmemelidir.
- Kaplin gövdesinin iki parçası arasında, üreticinin belirttiği şekilde metal metale temas sağlanana kadar cıvatalar eşit sıkılmalıdır.
- Conta malzemesi akışkana uygun seçilmelidir (su için genellikle EPDM).
- Yangın tesisatında onaylı (ör. UL / FM) ürün istenip istenmediği proje şartnamesinden kontrol edilmelidir.
Sık sorulan sorular
Yivli kaplin nedir?
Yivli kaplin, uçlarına yiv açılmış iki boruyu kaynak veya diş açmadan birbirine bağlayan, iki parçalı gövde ve kauçuk contadan oluşan bağlantı elemanıdır.
Rijit ve esnek kaplin farkı nedir?
Rijit kaplin boruları kaynaklı bir bağlantı gibi sabit tutar. Esnek kaplin ise sınırlı açısal ve eksenel harekete izin verir; titreşim, ısıl genleşme ve deprem hareketi olan yerlerde kullanılır.
Yivli ile yivsiz boru arasındaki fark nedir?
Yivli borunun uçlarına kaplin bağlantısı için çevresel bir kanal (yiv) açılmıştır. Yivsiz (düz uçlu) boru ise kaynak, dişli bağlantı veya flanşla birleştirilir.
Yivli kaplin nerelerde kullanılır?
En yaygın olarak yangın sprinkler ve hidrant tesisatında kullanılır. Ayrıca ısıtma-soğutma, soğutma kulesi, pompa istasyonu ve maden gibi hızlı montaj ve kolay bakım istenen tesisatlarda tercih edilir.