Hidrant ne işe yarar?
Yangın anında büyük miktarda suya hızla ulaşmak gerekir. Hidrant, yer altındaki yangın suyu hattına bağlanan ve üzerinde hortum bağlantı ağızları bulunan bir vana grubudur. İtfaiye veya tesis ekibi hortumu hidranta bağlar, hidrant anahtarıyla vanayı açar ve suyu yangına yönlendirir.
Yangın hidrantı çeşitleri
Yer üstü hidrant
Gövdesi zeminin üzerinde, gözle kolayca görülen hidranttır. Üzerinde iki veya daha fazla hortum çıkışı bulunur. Bazı tiplerde araç çarpması gibi darbelerde gövdenin belirli bir noktadan kırılmasını sağlayan kırılma bölgesi vardır; böylece yer altındaki vana zarar görmez ve su boşa akmaz. Türkiye'de yer üstü hidrantlar için TS EN 14384 standardı esas alınır.
Yer altı hidrant
Zemin seviyesinin altında, bir kapak veya muhafaza içinde bulunur. Trafiği ve görüntüyü etkilemediği için yol ve kaldırımlarda tercih edilir. Kullanmak için üzerine bir dikme (stand pipe) takılır. Yer altı hidrantlar için TS EN 14339 standardı esas alınır.
Kuru ve yaş tip
Soğuk iklimlerde kullanılan kuru tip hidrantlarda ana vana don seviyesinin altındadır ve kapatıldıktan sonra gövdedeki su boşaltma deliğinden tahliye edilir; böylece donma önlenir. Yaş tipte gövde sürekli su ile doludur ve donma riski olmayan bölgelerde kullanılır.
Hidrant sistemi nelerden oluşur?
- Yangın suyu deposu ve pompa grubu: Gerekli debi ve basıncı sağlar.
- Hidrant hattı: Genellikle yer altından geçen çelik, sfero veya PE borular.
- Hat vanaları: Bölgeleri ayırmak için sürgülü vanalar veya izlenebilir kelebek vanalar.
- Hidrantlar: Yer üstü veya yer altı.
- Hidrant kabini (dolabı): Hidrantın yanında hortum, lans ve hidrant anahtarının saklandığı dolap.
- Hortum ve rakorlar: Genellikle Storz tipi hızlı bağlantı rakorları kullanılır.
Hidrant anahtarı nedir?
Hidrantın ana vanasını açıp kapatmak için kullanılan, ucu hidrantın mil başlığına uyan özel bir anahtardır. Hidrant başlıkları beşgen veya kare olabildiği için anahtarın hidrant tipine uygun olması gerekir. Hidrant anahtarı genellikle hidrant kabininde bulundurulur.
Montaj ve bakımda dikkat edilecekler
- Hidrantlar itfaiye aracının yanaşabileceği, önü kapatılmayacak yerlere konmalıdır. Aralıkları ve sayıları yürürlükteki yangın yönetmeliğine ve proje hesabına göre belirlenir.
- Hidrantın önüne bir hat vanası konarak arıza durumunda tek hidrantın şebekeden ayrılması sağlanmalıdır.
- Kuru tip hidrantlarda boşaltma deliğinin çevresi drenaj yapacak şekilde çakıl ile doldurulmalıdır.
- Hidrantlar periyodik olarak açılıp kapatılmalı, contaları ve kapakları kontrol edilmelidir.
Sık sorulan sorular
Hidrant nedir?
Hidrant, yangın söndürme suyunun yer altındaki yangın hattından alınıp hortumlara verildiği, üzerinde hortum bağlantı ağızları bulunan vana grubudur.
Yer üstü ve yer altı hidrant farkı nedir?
Yer üstü hidrantın gövdesi zeminin üzerindedir ve kolayca görülür. Yer altı hidrant bir kapak içinde zemin seviyesinin altında bulunur ve kullanmak için üzerine dikme takılır; yol ve kaldırımlarda tercih edilir.
Yangın hidrantı ile yangın dolabı arasındaki fark nedir?
Hidrant genellikle bina dışındaki yangın suyu hattına bağlanan ve itfaiyenin de kullandığı büyük debili bağlantı noktasıdır. Yangın dolabı ise bina içinde, içinde hortum makarası bulunan ve ilk müdahale için kullanılan dolaptır.
Hidrant hangi standartlara göre üretilir?
Türkiye ve Avrupa’da yer üstü hidrantlar için TS EN 14384, yer altı hidrantlar için TS EN 14339 standartları esas alınır. Proje şartnamesinde ayrıca onay belgesi istenip istenmediği kontrol edilmelidir.